Vidosav Stevanović

Vidosav Stevanović (1942), pripovedač, romansijer, scenarista i dramski pisac. Prvu knjigu, zbirku pesama Trublje, objavio je 1967. godine, zatim zbirku priča Refuz mrtvak 1969 (zbog koje je otpočeo šestogodišnji sudski proces piscu zbog navodnog podrivanja društvenog poretka) i roman Nišči 1971, i svrstao se među najsnažnije glasove i najznačajnije pisce „crnog talasa“ 60-ih i 70-ih godina XX veka, „proze novog stila“ koju je zvanična kritika ocenila kao napad na socijalistički poredak i društvo. Posle toga objavio je još tridesetak književnih dela, među kojima su najpoznatije zbirke priča Periferijski zmajevi (1978), Carski rez (1984 – Andrićeva nagrada) i Zapečaćeni grad (1995); romani Konstantin Gorča (1975), Testament (1986 – Ninova nagrada), Ljubavni krug (1988), Sneg u Atini (1992), Ostrvo Balkan (1993), Hristos i psi (1994), Abel i Liza (2001), Ista stvar (2004), Sibila (2004), Iskra (2006), Stranac koji s vama boravi (2007), Sasvim užasnut tim monstrumom noćnim (2007), Demoni (2009), O mestima tužnim i dubokoj noći (2010), Šta ptica kaže (2011), Ako ikad umrem (2014), Stradija i komentari (2015), Paučina (2019); tridesetak pozorišnih i radio-drama, između ostalih Noćas je noć (1981), Moj Lazare (1981), Poslednji gost (1983), Kofer naše majke (1984), Etničko čišćenje (1994), Laku noć i hvala na pažnji (2004) i nekoliko filmskih scenarija; dnevničke knjige Dnevnik samoće (2010), Splin Pariza: dnevnik samoće 2 (2015), Dnevnik samoće 3: Boja prolaznosti stari (2017); politički esej Milošević, jedan epitaf (2001). U tri navrata objavljena su mu sabrana dela.

Kao urednik u Prosveti proveo je deset godina, potom dve godine kao urednik u Srpskoj književnoj zadruzi. Radio je kao direktor i glavni urednik BIGZ-a, pretvorio ga je u najuspešnijeg i najtiražnijeg izdavača u Jugoslaviji 80-ih godina prošlog veka, zatim provodi dve godine kao poslednji generalni direktor u Prosveti koju zatim napušta pod pritiskom. Od 1989. radi u Sarajevu u Svjetlosti kao savetnik. Iste godine osniva grupu Nezavisni pisci Jugoslavije iz koje kasnije nastaje Beogradski krug. Podnosi ostavku krajem 1990. U Srbiji, kao član Liberalnog foruma, podržava demokratsku opoziciju ali krajem 1991. napušta zemlju usled nacionalističke histerije i napada na njega i porodicu, iseljava se najpre u Grčku, a onda i Francusku, gde je dobio politički azil i potom francusko državljanstvo.

Prevođen je na tridesetak jezika i dobitnik brojnih domaćih i stranih književnih priznanja, između ostalog i francuskog Ordena viteza reda umetnosti i literature.

Vratio se iz egzila 2007, otkad živi povučeno u porodičnoj kući u Botunju blizu Kragujevca.

Foto: Miroslav Predojević