Laguna - Bukmarker - Brevijari književnog života nekadašnje Jugoslavije - Knjige o kojima se priča
VestiIntervjuiPromocijeAkcijeKnjiževni klubPrikazi#knjigoljupci#TriRajkeVideoKolumneNagradeKalendar

Brevijari književnog života nekadašnje Jugoslavije

“Vrijeme koje se udaljava” Mirka Kovača i “Prozraci 2” Svetlane Velmar Janković, dvije su autobiografske i posljednje knjige ovih poznatih pisaca.
 
Iako bliski generacijski, Kovač i Velmar Janković su pisci različitih senzibiliteta i poetika. Ali, njihove knjige se čitaju kao divni brevijari književnog života poratne Jugoslavije i uloge pisca i umjetnika u socijalističkom društvu. Obje knjige objavila je Laguna.


 
“Vrijeme koje se udaljava” Mirka Kovača je njegova posljednja, nedovršena knjiga, na kojoj je radio sve do smrti 2013. godine. Riječ je o romanu-memoaru, zbirci portreta i događaja ljudi i sudbina, poznanika i prijatelja. Ova knjiga je  dragocjeno i pouzdano svjedočanstvo o kulturnoj politici i političkoj kulturi u periodu poslije Drugog svjetskog rata, prije svega o 60-im i 70-im godinama prošlog vijeka u Beogradu, kada Kovač intenzivno sarađuje i druguje sa najznačajnim književnicima, slikarima, filmskim i pozorišnim umjetnicima tadašnje Jugoslavije, prkoseći svojim intelektualnim angažmanom stegama cenzure. Ovo su priče o susretima intelektualaca između kojih je postojalo uzajamno poštovanje, ako ne veće ili manje prijateljјstvo, o njihovoj borbi sa represivnim aparatom i cenzurom, o njihovim zajedničkim nastupima u javnosti, ali i sukobima i razmimoilaženjima.
 
“Vrijeme koje se udaljava” dočarava duh epohe Kovačevog doba i vrijeme, koje, kako veli njegov prijatelj Filip David “nije izgubljeno u maglama i tami prošlosti, već je postalo vrijeme koje nam je blisko, vrijeme koje se vraća”.
 
Kako napominje u pogovoru knjige Kovačev hrvatski izdavač, Seid Serdarević, “Mirko je govorio da tim romanom želi da zaokruži razdoblje raspada, razdoblje u kojem su se mnoge ljudske sudbine, na ovaj ili onaj način ispreplele sa njegovim i Bobinim životom. Roman je trebao imati još nekoliko poglavlja, ona su trebala opisivati traumatičan i bolan odlazak iz Beograda, odlazak pod prijetnjama u vremenu kada je Kovačevo ime bilo i na crnoj listi ljudi nepoćudnim režimu Slobodana Miloševića, i putovanje do Istre, do Rovinja, primorskoga grada koji je izabrao za 6svoj zavičaj, koji je osjećao kao svoj dom te koji je , naposljetku  i mjesto njegovog počivališta. Završno poglavlje trebalo je nositi naslov “Inferno” i u njemu su trebale biti opisane sudbine mnogih Kovačevih prijatelja, znanaca ili stručnjaka koji su prošli kroz Bobin i Mirkov život u Rovinju”.
 
Mirko Kovač (1938 - 2013)  u svijet knjige je ušao romanom “Gubilište” (1962), a potom slijede romani “Moja sestra Elida”, “Životopis Malvine Trifković”, “Ruganje s dušom”, “Vrata od utrobe”, “Kristalne rešetke”, “Grad u zrcalu”, te pripovijetke “Rane Luke Meštrevića”, ”Nebeski zaručnici”, “Ruže za Nives Koen”. Mnogi filmovi nastali prema njegovim scenarijima dobili su domaće i svjetske nagrade; “Lisice” (1969, proglašene su za jedan od najboljih hrvatskih filmova svih vremena), “Okupacija u 26 slika”, “Pad Italije” i dr. Kovač je dobitnik mnogih međunarodnih i domaćih nagrada, između ostalih Herderove, Tuholski, Ninove, Andrićeve, Njegoševe, nagrade Vilenica...
 
“Prozraci 2” su nastavak istoimene knjige Svetlane Velmar-Janković. U njoj autorka u potpunosti rasvjetljava odiseju njene porodice kroz prilike i neprilike novog vremena i novog, socijalističkog režima, gdje je bilo malo ili nimalo mjesta za pripadnike poražene i omražene građanske klase. Zahvaljujući svojoj mladosti, bolje reći nedužnosti, odličnim ocjenama tokom školovanja i riješenosti da svojim radom i upornošću ne odudara od svoje generacije, Svetlana Velmar-Janković uspjela je da se izbori za svoje mjesto u novom poretku a da se ne odrekne ni svoje prošlosti, ni svojih najbližih.   U okruženju književnih tradicionalista po završetku rata, Velmarova se sa grupom vršnjaka i literarnih istomišljenika (Bora Ćosić, Miodrag Protić, Zoran Mišić, Vasko Popa, Ivan V.Lalić) svrstava u moderniste, u čuvenu “rezervnu generaciju” u doba najtvrđeg socrealizma, i počinje da objavljuje svoje priče, kritike, oglede, prevode...
 
Trnovit put do samopotvrđivanja i uspjeha pratio je Svetlanu Velmar-Janković ponajviše zbog sudbine njenog oca, poznatog pisca Vladimira Velmara-Jankovića, koji je posle rata bio primoran da emigrira kao pripadnik Nedićeve vlade i “domaći izdajnik” osuđen u odsustvu na smrt.  Ova knjiga sadrži obilje detalja o književnom životu bivše Jugoslavije. Jedan takav je i odlazak mlade delegacije pisaca kod Milovana Đilasa ili šala koju su mladi pisci priredili starijim piscima pozivajući ih telefonom i predstavljajući se kao Miloš Crnjanski (u to doba Crnjanski je bio u Londonu i bio mu je zabranjen ulazak u zemlju). Od svih pisaca koje su pozvali jedino je Desanka Maksimović bila hrabra i prihvatila poziv “lažnog Crnjanskog” da se sa njim sastane.   U dodatku “Prozraka 2” priređivač Žarko Rošulj priključio je brojna dragocjena dokumenta, fotografije i pisma iz porodične arhive koja prate i ilustruju ovu jedinstvenu, dramatičnu životnu priču.
 
Svetlana Velmar Janković (1933-2014) rođena je u Beogradu gdje se školovala i živjela. Kao sekretar i urednik časopisa Književnost bila je i u uredništvu koje je vodio Eli Finci i u uredništvu koje je vodio Zoran Mišić. Dugo je godina uređivala, u Izdavačkom preduzeću Prosveta, edicije savremene jugoslovenske proze i esejistike. Osnovala je biblioteku Baština. Objavila je romane: “Ožiljak”, “Lagum”, “Bezdno”, “Nigdina” i “Vostanije”, eseje “Savremenici”,  “Ukletnici”, “Izabranici” i “Srodnici” knjigu sjećanja “Prozraci”, zbirke pripovijedaka “Dorćol”, “Vračar”, “Glasovi”, “Knjiga za Marka” i “Očarane naočare”, monografiju o Beogradu “Kapija Balkana” i brojne drame. Dobila je mnoga značajna književna priznanja: Andrićevu nagradu, Ninovu, Mešinu, Ljubišinu,  Neven...

Autor: Vujica Ognjenović
Izvor: vijesti.me


Podelite na društvenim mrežama:

Povezani naslovi
promocija romana zidanje ambisa u vranju laguna knjige Promocija romana „Zidanje ambisa“ u Vranju
06.12.2021.
Pisac Branislav Janković predstaviće svoj poslednji roman „Zidanje ambisa“ čitaocima u Vranju. U sredu 8. decembra u Svečanoj sali Gimnazije „Bora Stanković“, u okviru Književne kolonije, autor će ...
više
nova izdanja laguninih autora laguna knjige Nova izdanja Laguninih autora
06.12.2021.
Uskoro će se na knjižarskim policama naći jedanaesto izdanje prvog toma knjige „Vladari iz senke“ Dejana Lučića. Slobodno se može tvrditi da ne postoji knjiga koja iznosi toliko svetskih tajni i zaver...
više
na konferenciji za novinare predstavljena noć knjige laguna knjige Na konferenciji za novinare predstavljena Noć knjige
06.12.2021.
Laguna i Delfi knjižare nastavljaju da promovišu književnost i čitanje organizujući 25. Noć knjige, koja će se ovoga puta održati od 10. do 12. decembra na čak 63 lokacije u knjižarama Delfi i Lagunin...
više
seks, taština i gliter laguna knjige Seks, taština i gliter
06.12.2021.
Seksi venčanje na Kapriju. Azijska sklonost ka megalomaniji i luksuzu. Vašar taštine na kineski način sa italijanskim đakonijama i pogledom od kojih će vam krenuti dijamantske suze – od dirnutosti ili...
više

Naš sajt koristi kolačiće koji služe da poboljšaju vaše korisničko iskustvo, analiziraju posete sajtu na sajtu i prikazuju adekvatne reklame odabranoj publici. Posetom ovog sajta, vi se slažete sa korišćenjem kolačiča u skladu sa našom Politkom korišćenja kolačiča.