RAZGOVOR: VIKRAM SET, POZNATI INDIJSKI PISAC

“Odgovarajući momak”, roman indijskog pisca Vikrama Seta, živopisna je freska indijskog potkontinenta. Ovaj roman na hiljadu i po stranica u periodu od 2006. do 2009. godine u obliku trilogije koju čine “Kišni paviljon”, “Sveta rijeka” i “Svadbeni sari” objavila je “Laguna” u prevodu Branislave Radović-Stojiljković. “Odgovarajući momak” je povijest o nekoliko indijskih porodica čiji se putevi neprestano ukrštaju. Radnja se dešava u postkolonijalnom dobu u Indiji koja je tek stekla nezavisnost od Britanaca. Prikazane su razgranate, značajne promjene od modernih gradova do zabačenih provincija, od političkih do duboko ličnih tema. Ali, kao što kaže i sam naslov, roman se nikad previše ne udaljava od teme ljubavi i braka – i zaista, on počinje i završava se vjenčanjem.

Istovremeno, ovo je priča o mladoj državi koja se suočava sa velikim iskušenjem prvih nezavisnih opštih izbora i prilikom da trasira sopstvenu sudbinu. Vikram Set je (1952, Kalkuta) indijski pjesnik, književnik, putopisac, autor knjiga za djecu. Diplomu je stekao na Oksfordu, na katedri za filozofiju, politikologiju i ekonomiju. Danas živi pretežno u Velikoj Britaniji, nadomak Londona, u kući iz XVII vijeka u kojoj je nekada živio pjesnik Džordž Herbert, odakle je i govorio za “Vijesti”.

Šta Vas je podstaklo da napišete roman “Odgovarajući momak“?

- Nijesam očekivao da će biti toliko duga, ali kada počnete sa vjenčanjem, onda mnogi svatovi razvale branu mog romana svojim pričama. Glavni cilj mi je bio da ih pustim da žive svoje isprepletane živote i da pustim roman da raste na životan način, a da ne izgubim umjetničku kontrolu i osjećaj cjeline.

Pozadinu Vašeg romana “Odgovarajući momak“ čine rane godine Indije po sticanju nezavisnosti. Zašto je taj period tako značajna tema za Vas, a isto tako i u mnogim knjigama moderne indijske književnosti?

- Bio je to formativni period u indijskoj istoriji, period prvih opštih izbora, vjerskih napetosti, zemljišnih reformi. Ali to nije upadljivo dramatično, kao što je bio period ratova sa Pakistanom i Kinom, ili atentat na premijera. Možda je u retrospektivi lakše utkati javne i privatne priče na nenametljiv način. Ne znam zašto (pored uočljive glavne teme o izgradnji nacije) je toliko važna tema u modernoj indijskoj književnosti.

Kao što se vidi u romanu “Odgovarajući momak“, Indija je mjesto ogromnih različitosti. Te razlike su korisne za pisce, zar ne?

- Da. Komplikovane različitosti. Ali, bogati i složeni romani pisani su i o manje raznovrsnim društvima.

Godine 1986. napisali ste roman u stihovima “Golden Gate“. Staromodan stil sa modernom temom. Kako razumjeti danas taj Vaš roman u stihovima, možda kao omaž Puškinu?

- Bio sam inspirisan Puškinovim predivnim romanom “Evgenije Onjegin“ u smislu forme, životom u San Francisku u pogledu sadržaja, a mojim pogledom na svijet u smislu stila i glasa. To nije bila moja odluka; te stvari su izabrale mene. Neki posmatraju “Golden Gate“ kao potpunu avangardu, a neki kao sasvim revolucionarni roman. Ali, mene ne zabrinjava recepcija romana, jednostavno to je priča u određenom, za mene, nezaobilaznom obliku.

Indijska književnost pisana na engleskom danas je veoma popularna u svijetu.

- Pa, pretpostavljam da je tako iz razloga što trenutno ima mnogo dobrih indijskih pisaca koji pišu na engleskom. Ali, nadam se da će indijsko pisanje i na drugim jezicima postati šire poznato. Zaslužuje da bude, iako u sadašnjosti nije tako. To frustrira dobre pisce (koji bi željeli da za svoga života budu šire prepoznati) i osiromašuje potencijalne čitaoce, koji u ovom trenutku vide Indiju samo kroz nekoliko od brojnih mogućih sočiva.

Vujica OGNJENOVIĆ