„Semper idem“ – memoarski spis dramaturga Đorđa Lebovića

„’Semper idem’ je prvo remek-delo XXI veka u srpskoj književnosti.“ Teofil Pančić

„Semper idem“ Đorđa Lebovića je knjiga o detinjstvu, koja se može čitati kao porodični roman ali i kao memoarski spis, kojim se poznati dramaturg i scenarista Đorđe Lebović, posthumno, predstavio kao veliki majstor moderne realističke proze.

Premda za života poznat prevashodno kao dramaturg i scenarista („Nebeski odred“, „Haleluja“, „Viktorija“, „Traganje po pepelu“, „Ravangrad 1900“, „Valter brani Sarajevo“ i dr.), Lebović je pisao i novele i objavljivao ih u časopisima 60-ih i 70-ih godina XX veka. Ipak, opus magnum Đorđa Lebovića, po jedinstvenoj oceni kritike, predstavlja upravo ovo njegovo testamentarno delo, roman-hronika o detinjstvu u Kraljevini Jugoslaviji uoči Drugog svetskog rata, koja je i zbog osobenog piščevog stila i originalnog postupka, kao i zbog teme i njene književne transpozicije, prepoznata kao kanonsko delo savremene srpske književnosti. Ispričan iz perspektive dečaka koji posmatra približavanje „Velikog Sunovrata“ – širenja nacizma u svojoj okolini koliko i u Evropi – pisac je u vidu imao paralelu između ondašnjeg ludila i rata koji je u Jugoslaviji buknuo 90-ih godina prošlog veka. U ratu je izgubio 40 članova svoje porodice a sam, kao četrnaestogodišnjak, prošao pakao Aušvica. „Knjige ne bi bilo da se opet nisam našao u vrtlogu velikog Zla koje sam dobro upoznao pedeset godina ranije“, priznaće pisac u jednom razgovoru pred kraj života.

Đorđe Lebović (1928–2004), pisac i dramaturg. Sa 14 godina transportovan je u koncentracioni logor Aušvic. U logorima je proveo skoro dve godine i preživeo zahvaljujući poznavanju nemačkog i mađarskog jezika. Završio je gimnaziju u Somboru, a potom upisao filozofiju u Beogradu i diplomirao 1951. Radio je kao novinar u Radio Novom Sadu, kustos Muzeja pozorišne umetnosti u Beogradu, upravnik Letnje pozornice u Topčideru, upravnik Izložbenog paviljona u Beogradu, direktor Drame u Beogradskom dramskom pozorištu. Po izbijanju ratova na tlu bivše Jugoslavije, odlučio je da napusti Beograd i sa porodicom se preselio u Izrael 1992. godine. U Srbiju se vratio 2000. i do smrti četiri godine kasnije pisao svoj jedini, autobiografski roman „Semper idem“, koji je ostao nedovršen.

Knjigu „Semper idem“ možete pronaći od 29. decembra u svim knjižarama Delfi, Laguninim klubovima čitalaca, online knjižari www.delfi.rs i na sajtu www.laguna.rs.