Laguna - Bukmarker - Prikaz romana „Podvizi i stradanja Grofa od Takova“ - Knjige o kojima se priča
VestiIntervjuiPromocijeAkcijeKnjiževni klubPrikazi#knjigoljupci#TriRajkeVideoKolumneNagradeKalendar

Prikaz romana „Podvizi i stradanja Grofa od Takova“

Beogradski pisac, prevodilac i dugogodišnji urednik izdavačke kuće Laguna Dejan Mihailović (1951) je svoje priče o životu kneza Milana Obrenovića poslao pokojnom kolegi Milanu Komneniću na čiji podsticaj je nastavio da piše i kao rezultat višegodišnjeg rada nastaje njegov prvi roman „Podvizi i stradanja Grofa od Takova“. Ova romansirana biografija prvog srpskog kralja u modernoj istoriji nije klasična biografija prepuna suvoparnih istorijskih činjenica o nekoj važnoj figuri na istorijskoj pozornici već je mešavina fikcije i stvarnih događaja prožetih finim humorom i ironijom.

Centralna figura ovog romana je knez, a posle kralj Milan Obrenović (1854-1901) čiji životni put autor prati od njegovog detinjstva i školovanja u Parizu do njegove smrti, a završava se Majskim prevratom u kome je dve godine kasnije dinastija Obrenović svirepo iskorenjena. Knez Milan Obrenović, rođen u Marašeštiju, u Rumuniji, a umro u Beču, proveo je dobar deo svog kratkog života kao najvažnija ličnost na kormilu srpskog broda koji je plovio uzburkanim vodama talasajući između Istoka i Zapada. O ličnosti prvog srpskog kralja nakon Kosovske bitke vladale su predrasude kao o bonvivanu, ženskarošu, alkoholičaru, kockaru, čoveku koga ne drži mesto, a njihovom utemeljivanju u literaturi doprineli su istoričari i publicisti, naročito posle Majskog prevrata. Cilj pisca ovog romana je da razvejava predrasude o njemu i da prikaže njegov psihološki portret nudeći čitaocu splet zanimljivih i necenzurisanih epizoda iz burnog života jednog od najkontroverznijih srpskih vladara. Kombinujući svoj pripovedački dar sa vremenom i trudom uloženim u istraživanje arhiva, štampe i istorijskih izvora u cilju upoznavanja sa istorijskim činjenicama, događajima i ličnostima, duhom i mentalitetom našeg naroda tog perioda, autor nam donosi jedan uzbudljiv i zabavan roman. Premda govori uglavnom o životu, odnosno usponu i sunovratu kneza Milana Obrenovića, ovaj roman nudi čitaocu sijaset zanimljivih priča o tome šta se dešavalo u pozadini važnih istorijskih zbivanja u poslednje tri decenije devetnaestog veka. Tako saznajemo da je golobradi mladić koji je iznenada došao u Srbiju da nasledi kneževsko zvanje imao od samog početka svoje vladavine teškoće u odnosu sa namesnicima, od kojih su mu neki radili o glavi. (govorilo se da je je jedan od namesnika, Milivoje Petrović Blaznavac bio krivac za događaj poznatiji kao Smederevski nameštaj). Kako su se godine nizale, problemi su se usložnjavali i komplikovali; knez je bio rastrzan između raznih podela oličenih u pristalicama Zapada i pristalicama Rusije, odnosno Slovena, što je najviše došlo do izražaja za vreme srpsko-turskih ratova i Bontuove afere. Mešetarenje između Istoka i Zapada prenelo se i na privatan plan kod kneza Milana Obrenovića; od neuspele ženidbe ruskom princezom Verom Konstantinovom do zaljubljivanja, a potom i nesrećnog braka sa svojom sestrom sa majčine strane u trećem kolenu Natalijom Keško. Iako su delili sličnu sudbinu, odrastajući bez roditelja (Milanu je bila živa majka ali je često bio razdvojen od nje), njihova sreća, ljubav, i obostrano razumevanje u braku nije bilo dugog veka zbog kneževog neverstva.

Kada je reč o vladavini pretposlednjeg Obrenovića nezaobilazan deo po značaju koji ima za srpsku istoriju su srpsko-turski ratovi 1877-1878. nakon kojih je Srbiji priznata nezavisnost. Ukratko je prikazano raspoloženje za rat koje je vladalo u srpskom narodu kako u Srbiji tako i van njenih granica, a koje je podstrekivala štampa. Mada je Prvi srpsko-turski rat vođen bez uspeha i završen katastrofalnim srpskim porazom, ondašnja štampa je imala propagandnu ulogu da što više prikrije gubitke u srpskoj vojsci, njene neuspehe, veličajući usamljene primere junaštva radi podizanja morala. Ovom cilju služio je i događaj koji je pisac nazvao Deligradskim pronuncijamentom, kada je bez znanja kneza Milana i Velikih sila Srbija proglašena kraljevinom. Za razliku od prvog rata, Drugi srpsko-turski rat je zahvaljujući ruskoj pomoći doneo Srbiji teritorijalno proširenje i nezavisnost, ali i razočarenje srpskog kneza u Rusiju zbog stvaranja Velike Bugarske. Tada dolazi do zaokreta na spoljnopolitičkom planu zato što se knez Milan sada približava Austriji, ali i do promena u ličnosti samog kneza koji se sve više odaje porocima i naglo menja raspoloženja. Tada nastupaju sve češće scene svađa sa kraljicom Natalijom, kojima je prisustvovao i mladi prestolonaslednik Aleksandar Obrenović.

Pored spoljnopolitičke orijentacije za mladu i novopriznatu srpsku državu bilo je važno i tzv. gvozdeno pitanje, odnosno pitanje igradnje železničke pruge koja bi povezala Beč i Carigrad, a što je bila srpska obaveza prema velikim silama shodno odredbama Berlinskog kongresa 1878. godine. Pisac nam u okviru ove epizode prikazuje tok pregovora najvažnijih srpskih političara i kralja Milana sa stranim koncesionarima, razmaštavajući šta se dešava iza diplomatskih kulisa. Zanimljiv je i opis Beograda i svakodnevnice njegovog stanovništva izložen u razgovoru sa francuskim koncesionarima na čelu sa Bontuom. Prepreku u pregovorima u vezi sa pitanjem izgradnje pruge predstavljao je ministar inostranih dela i finansija Čedomilj Mijatović, koga su saletali strani pregovarači, čak i kod kuće, sa ciljem da ga potkupe i dobiju koncesiju. Bontuovu ponudu favorizovali su i knez i njegovi najbliži saradnici, pa je na kraju Mijatović morao da se saglasi sa njom. Sledeće što je trebalo uraditi radi zaključivanja ugovora bilo je obezbeđivanje podrške u srpskom parlametu za ustupanje koncesija za izgradnju železničke pruge Generalnoj Uniji, u čiju svrhu su izdvojena znatna novčana sredstva. Samo je jedan poslanik odbio novac rekavši: „Nema tih para koje ja ne mogu da izleđam“.

Ovaj roman se završava kratkom scenom smeštenom u noći u kojoj je ugašena vladarska dinastija Obrenovića. Njoj prethodi zanimljiva priča o fascikli u koju je kralj Aleksandar Obrenović ispisao odgovore na pitanja danskog publiciste Franca fon Jesena, a kome je obećao da će ga sutradan ugostiti i dati odgovore. Ove beleške poslednjeg Obrenovića govore o svađama njegovih roditelja, njegovom upoznavanju, zaljubljivanju, i kasnije braku sa kraljicom Dragom Mašin, kao i o nezadovoljstvu u narodu koje je izazvala njegova odluka o venčanju sa njom. Kralj Aleksandar se ukratko osrvće i na Bontuovu aferu zato što je kompanija potonjeg bankrotirala, i hvali očev potez da potegne Konvenciju potpisanu sa Austrougarskom 1882. godine i proglasi Srbiju za kraljevinu. Nameravao je da za godišnjicu ubistva svog strica kneza Mihaila Obrenovića obnaroduje ugovor o rastanku sa kraljicom Dragom radi državnih interesa. Ipak, sudbina je umešala prste.

Poglavlje naslovljeno „Marginalije“ na kraju romana sastoji se od svedenih biografija kako glavnih, tako i sporednih ličnosti u romanu, sa raznim zanimljivostima o njihovim životima, praćenim neretko sadržajima pisama koja su razmenjivali (npr. kralj Milan i kraljica Natalija). Ovo poglavlje romana je korisno jer služi kao podsetnik čitaocu i daje dobar i detaljniji uvid u značaj istorijskih ličnosti koje se pojavljuju u ovoj knjizi.

Stoga, na osnovu izloženog preporučujem roman „Podvizi i stradanja Grofa od Takova“ svim ljubiteljima istorijskih romana i onima koji su zainteresovani da se upoznaju sa ovim važnim istorijskim razdobljem za našu novovekovnu srpsku državu, njenim akterima, i naravno dvojicom poslednjih Obrenovića. Istovremeno, izražavam nadu da ovo nije bio poslednji roman Dejana Mihailovića sa istorijskom tematikom.

Autor: Stefan Sretenović


Podelite na društvenim mrežama:

Povezani naslovi
jedno lepo književno veče nenad gajić u kostolcu predstavio svoje knjige laguna knjige Jedno lepo književno veče – Nenad Gajić u Kostolcu predstavio svoje knjige
07.12.2021.
Povodom izlaska jubilarnog izdanja knjige „Slovenska mitologija“, prvi put štampanog latinicom nakon deset godina, Nenad Gajić je prihvatio poziv Narodne biblioteke „Ilija M. Petrović“ u Požarevcu, og...
više
putovanje i čitanje čaroban spoj uz flix bus laguna knjige Putovanje i čitanje – čaroban spoj uz Flix Bus
07.12.2021.
Decembar je mnogima omiljeni mesec u godini, jer retko ko može da ostane imun na čaroliju koja se dogodi kada se upale prve praznične sijalice i kada se na ulicama pojave veličanstvene jelke i drvene ...
više
hitovi domaće i svetske književnosti za noć knjige laguna knjige Hitovi domaće i svetske književnosti za Noć knjige
07.12.2021.
Verovatno najlepši deo priprema za Laguninu manifestaciju Noć knjige jeste osmišljavanje spiska sa naslovima kojima ćete obogatiti svoju kućnu biblioteku. Među novitetima se nalazi mnogo izdanja domać...
više
21 knjiga koja je obeležila 2021  laguna knjige 21 knjiga koja je obeležila 2021.
07.12.2021.
Za one koji se pitaju zašto baš 21 knjiga – zato što je 2021. godina. Sledeće godine ćemo listu proširiti na 22 knjige, i tako redom. Sa svakom godinom preporučujemo još jedan naslov iz naše bogate i ...
više

Naš sajt koristi kolačiće koji služe da poboljšaju vaše korisničko iskustvo, analiziraju posete sajtu na sajtu i prikazuju adekvatne reklame odabranoj publici. Posetom ovog sajta, vi se slažete sa korišćenjem kolačiča u skladu sa našom Politkom korišćenja kolačiča.