Prikaz romana „Diva: Marija Kalas“: Mit koji živi

Iako je do obeležavanja 100. godišnjice rođenja Marije Kalas, jednog od najvećih soprana u istoriji opere, ostalo još dve godine, ni 2021. na ovdašnjoj i svetskoj sceni nije prošla bez sećanja na umetnicu koja je, uprkos relativno kratkoj pevačkoj karijeri, sredinom 20. veka vratila sjaj, glamur i publiku tada posustaloj operskoj umetnosti u kojoj je status dive zadržala i posle smrti.

Drugo pandemijsko proleće na planeti na Zapadu obeležili su pariski i minhenski spektakl Marine Abramović – „Sedam smrti Marije Kalas“, koji je sa godinom zakašnjenja zbog virusa korona na sceni i TV Arte spojio operu, video i performans, kao i knjiga „Uloga dive: Skriveni život Marije Kalas“ irske spisateljice Lindzi Spens, zasnovana privatnim pismima koja su do 2019. stajala u različitim arhivama i nikad ranije nisu bila objavljena.

Da mit o Mariji Kalas traje potvrdila je i beogradska izdavačka kuća Laguna, koja se opredelila za njenu biografiju iz pera nemačke književnice Mišel Marli, koja je nastala na osnovu dugog i sveobuhvatnog istraživanja.

Srpsko izdanje knjige „Diva: Marija Kalas“ u prevodu Mirjane V. Popović objavljeno je uoči 44. godišnjice smrti čuvene pevačice sredinom septembra, srećno se poklopivši i sa obeležavanjem dva veka nezavisnosti Grčke, imajući u vidu koliko je Kalasova držala do svog grčkog porekla i vaspitanja, koje je u velikoj meri odredilo i njen lični život.

Iza pseudonima Mišel Marli krije se Mikaela Žar, kći čuvenog francuskog kompozitora Žana Mišela Žara, od kog je nasledila i ljubav prema Francuskoj i šansonama.

Odrasla je u svetu muzike i filma.

Jedno vreme živela je u Hamburgu, koji je trajno zamenila Berlinom i Minhenom.

Dugo se bavila novinarstvom, dok se nije opredelila samo za pisanje.

Pod svojim imenom objavila je 16 istorijskih romana.

Njen pseudonim je igra reči iz naziva pariskog kvarta u kome je rođena i pod njim je objavila pet biografskih knjiga na temu velikih ljubavi poznatih umetnika, koje su prevedene na 18 jezika.

Jedna od njih i biografija Marije Kalas, koja se u literarnom svetu Mišel Marli našla u društvu sa Koko Šanel, Edit Pjaf, Romi Šnajder, Irvingom Berlinom.

Knjiga je objavljena prošle godine u Berlinu sa podnaslovom – „Najveća pevačica svog doba i njena ljubavna drama“.

Okosnicu romana čini ljubavna priča Marije Kalas i kontroverznog grčkog brodovlasnika Aristotela Onazisa.

Poznanstvo između ove Grkinje rođene 1913. u Njujorku i osam godina starijeg Grka iz okoline Izmira, koji je srušio sve predrasude Kalasove prema turksporosima, kako u Grčkoj sa omalovažavanjem nazivaju maloazijske sunarodnike, pretvorilo se u desetogodišnju ljubavnu priču koja se smatra jednom od najvećih, najintrigantnijih, ali i najtragičnijih u 20. veku mereno antičkim razmerama.

Marija Kalas je Onazisovo neverstvo i izdaju ženidbom Žaklinom Kenedi, tadašnjom svetskom udovicom broj jedan, platila zdravljem, glasom i karijerom, otišavši sa ovog sveta 1977, samo dve godine posle čoveka svog života.

Kroz njihov komplikovan odnos u koji se Marija Kalas upustila i zbog mnogih dodirnih tačaka na njihovom mukotrpnom putu ka uspehu i svetskoj slavi – njenom kao operske dive bez premca, njegovog kao ultrauspešnog poslovnog čoveka, Mišel Marli u „fleš“ epizodama vraća svoju junakinju u različite periode života.

Ljubavna priča je neka vrsta ključa kroz koji Marli provlači detinjstvo Marije Kalas, objašnjava njenu komplikovanu vezu sa roditeljima, posebno majkom, raspad braka sa Đovanijem Batistom Menginijem, težak odnos sa sunarodnicima koji joj do kraja nisu oprostili što je za vreme Drugog svetskog rata pevala Nemcima, intrige i pravila džet-seta kome je pripadala samo zbog slave stečene božanskim glasom, čiji se raspon merio skoro tri oktave. U knjizi je Marija Kalas na sceni, ali i sa napadima treme pred predstave i koncerte, skandalima u štampi, Kalas na talasima ovacija i privatno – ogoljena, dok se bori sa strahovima za glas, egzistenciju, prihvaćenost, kao i pravo na retke trenutke slobode, spokoja i sreće.

Neprevaziđena na sceni na kojoj je ostvarila 50 različitih uloga, neponovljive boje glasa, ubedljivog dramskog izraza – obožavala je glumu – i univerzalnog repertoara Marija Kalas je, prema mišljenju mnogih muzikologa, za opersku umetnost važna koliko i njeni reformatori nemački kompozitor Rihard Vagner i italijanski dirigent Arturo Toskanini.

Čuveni američki kompozitor, dirigent i pijanista Leonard Bernštajn tvrdio je da je ona Biblija opere, dok je jedan od najvećih tenora 20. veka, pokojni Lučano Pavaroti bio pokrovitelj Međunarodnog kluba Marija Kalas, među čijim su članovima i vlasnici najveće kolekcije ličnih predmeta i nakita legendarne pevačice.

Autor: Jelena Tasić
Izvor: danas.rs