Zahvaljujući debitantskom romanu mlade američke književnice Keli Estiz srpski čitaoci su dobili priliku da putem „Devojke koja je pisala svilom“ prvi put saznaju o patnjama kineskih doseljenika na zapadnu obalu SAD.

Knjiga je zahvaljujući usmenim preporukama stigla na bestseler listu popularnog dnevnika „US tudej" i privukla je pažnju i evropskih izdavača uključujući beogradsku Lagunu.

Pokazalo se da je i američke čitaoce privukla tema o kojoj se veoma malo zna u američkim zvaničnim istorijama o progonima Kineza od sredine 19 do sredine 20 veka, a ni danas se nije izgubio, u potpunost, i stav da su oni građani drugog reda.

Prava najezda na zapadnu obalu Amerike potekla je iz prenaseljene i ratovima osiromašene Kine pogotovo u 19 veku, jer iz te mnogoljudne zemlje stizala je najjeftinija radna snaga za građenje železnice i za najteže radove.

Od San Francuska pa na sever počele su da se stvaraju kineske kolonije kao izvor radne snage za najteže poslove, ali oni veštiji su počeli da trguju i da se bave manje teškim poslovima na koje su njihovi beli sunarodnici i sami reflektovali.

Tako je započeo neobjavljeni rat između belih i kineskih doseljenika koje su njihovi beli sunarodnici prisilno iseljavali, maltretirali, ubijali bez bilo kakvog razloga, osim rasne mržnje.

Taj rasistički, neprijateljski, odnos prema kineskim doseljenicima dobio je duž pacifičke obale i zakonsku podršku a zakoni koji su zabranjivali ili ograničavali naseljavanje Kineza su, manje više, bili na snazi skoro ceo vek, od sredine 19. do sredine 20 veka.

To je, pored odnosa prema domorocima a zatim prema crnim robovima treća velika mrlja na istoriji zemlje nastale kao doseljenički raj.

Keli Estiz rođena u državi Vašington na severozapadu SAD posle završenog koledža u Arizoni poželela je da se nastani negde uz more i tako je stigla do Sijetla gde i danas živi rešena se oproba kao pisac.

Kako je ispričala nakon što je njeno prvo literarno čedo „Devojka koja je pisala svilom“ postalo hit ideju za roman je dobila u Sijetlu kada je saznala o nasilju i surovim progonima Kineza baš u tom gradu i to ju je podstaklo da počne prikupljati građu za svoj prvi roman.

Mladu spisateljicu su posebno zainteresovale međurasne sentimentalne veze i tako se odlučila da ispreplete jednu takvu vezu koja se rodila u 19. veku i jednu aktuelnu a kao sponu koja spaja te dve priče Estiz je uzela prelepo izvezeni rukav svečane kineske odežde od svile na kome je vezom naslikana jedna od strašnih epizoda iz istorije Kineza koji su se naselili u Sijetlu.

Te dve sudbine se prepliću sve do naših dana, a mnogi događaji vezani za stradanja Kineza su autentični i mogu se uvrstiti među strašna zbivanja koja ne smeju nikada zaboraviti.

Autor: Vera Kondev
Izvor: tanjug.rs