Prikaz romana „Bibliotekarka iz Kentakija“: Prozor u svet

„Bibliotekarka iz Kentakija“ je roman zasnovan na više neobičnih istorijskih činjenica koje zvuče dovoljno egzotično da nije odmah lako poverovati da su istinite. U istočnom Kentakiju su za vreme Velike depresije, u prvoj polovini 20. veka postojale „konjske biblioteke“ u koje su „knjigonoše“, uglavnom žene, svake nedelje donosile knjige, novine, biltene i sve potrebne spise na konjima, šireći pismenost u dubinama ruralne, siromašne Amerike.

Kao što to biva, glavna junakinja Kasi Mari je dvostruko obeležena – ne samo što je ona jedna od bibliotekarki jahačica, devojka borbenog duha koja radi posao koji je i dalje viđen kao muški, već pripada i „plavim ljudima“ – ona je jedna od poslednjih sa retkim genetskim poremećajem metenoglobinemije koja uzrokuje plavu kožu (u to vreme zaista su u Apalačkim planinama živeli „plavi ljudi“, koji su svi bili u srodstvu).

„Bibliotekarka iz Kentakija“ je roman ne suviše složne naracije, pisan u realističkom ključu, tek malo romantizovan, ali nimalo zašećeren. Za priču sa postavkom koja se na prvi pogled čini gotovo razigrano ekscentrična, roman nimalo ne beži od prikazivanja svih surovosti stvarnosti američke duboke provincije sa početka prošlog veka – od zatucanosti seljaka od kojih mnogi knjige smatraju sasvim nepotrebnim („Bibliotekarku“, idealistički otvara citat T. S. Eliota, da samo postojanje biblioteka pruža najbolju potvrdu da „još smemo gajiti nadu u budućnost čoveka“), preko verskog fanatizma oličenog u lokalnom svešteniku nasilniku, seksualnog i fizičkog nasilja, do sujeverja i predrasuda.

Dinamičnosti naracije svakako doprinosi i intimističko prvo lice u kom je pisana, a njenom zamahu i svojevrsni apendiks na kraju gde fikcija počinje da se pretapa u istoriju, pa crnobele fotografije žena koje su zaista služile  kao „knjigonoše“ i enterijere njihovih biblioteka prate faktografski tekstovi o tome kako su živele, kao i mape okruga koje su pokrivale. Osim ovoga, osnovni tekst knjige obogaćen je većim brojem zanimljivih komentara prevoditeljke koji nas pomalo vraćaju u starija vremena izdavaštava.
 
Autor: Nastasja Pisarev
Izvor: Dnevnik