Fascinantno doba zla i poezije

Razgovor: Horhe Molist, španski bestseler pisac za „Vijesti“ govori o svom romanu „Skrivena kraljica“.

“Skrivena kraljica” roman španskog pisca Horhea Molista ovjenčan nagradom Alfonso X El Sabio za najbolji istorijski roman na španskom jeziku je istorijski triler čija se radnja odvija u 13. vijeku u Provansi. Izvjesni papski izaslanik putuje u Rim s takozvanim „đavoljim nasljeđem“, tajnim spisima koji prijete rimokatoličkoj crkvi i papskoj stolici. Ubijen je, a spisi su ukradeni. Papa za zločin optužuje tuluskog grofa, izopštava ga iz crkve i pokreće zastrašujući krstaški pohod u kome će Oksitanija biti izbrisana. Za to vrijeme, nesvjesna strašne sudbine koja se nadnosi nad njenim gradom, mlada dama Bruna de Bezje, uživa u svojoj novootkrivenoj ljubavi prema Ugu, neobičnom trubaduru iz Španije. U Parizu pak Gijom, student teologije, kavgadžija i obješenjak, mora da se priključi krstaškom pohodu kako bi ispunio dva tajna zadatka: da povrati spise i ubije Brunu.
“Skrivena kraljica” je uzbudljiv roman o sudbini troje mladih ljudi u priči o strasnoj ljubavi, suparništvu i smrti, koja će čitaoce uvesti u magiju srednjovjekovnog doba. “Skrivenu kraljicu” je objavila „Laguna“ u prevodu Ane Jovanović. Horhe Molist (Barselona, 1951) po obrazovanju inženjer, strastveni je proučavalac istorije. Njegov prvi roman „Zidine Jerihona“ bavi se epopejom katara, a sljedeći, „Znamenje“ za osnov ima junaštvo španskih misionara u Sjevernoj Americi. Trećim romanom „Prsten“ postigao je ogroman uspjeh u Španiji i u 25 zemalja, u kojima je potom preveden i objavljen. Molist živi u Madridu, gdje radi kao inženjer, odakle je i govorio za „Vijesti“.
Koja je istorijska pozadina Vašeg romana?
- Istorijska pozadina je krstaški rat, zvan Oksitanski, protiv velikaša i gradova koji su štitili katare, a koji je papa Inoćentije III sproveo na jugu predjela koji je sada Francuska. Katari su bili disidenti katoličke crkve koji su bili protiv pape i vjerovali su u dva boga. Jedan od bogova bio je tvorac materijalnog svijeta i bio je identifikovan sa zlom, a drugi kreator duhovnog svijeta i smatran je za dobrog boga. Krstaški rat je počeo 1209. godine, u godini u kojoj se gotovo sve u romanu dešava.
Koju vrstu istraživanja ste obavili za potrebe pisanja ove knjige?
- Bilo je to opsežno istraživanje. Zapravo, sve istorijske događaje romana prati “Pjesma krstaša protiv Albižana”, epska pjesma koju je napisao sveštenik koji je bio svjedok svih akcija koje su se odvijale u 1209, prethodnim i narednim godinama. Albižani su bili katari. Potom je istraživanje bilo okončano sa nekoliko istorijskih izvora, naročito za izgradnju glavnih likova pošto su bili istorijski.
Koja je glavna tajna romana “Skrivena kraljica”?
- Ovo je jedna druga enigma koja podupire spletku romana, tako da je to konkretna tajna. Čitalac će naći odgovor pred kraj romana.
Roman “Skrivena kraljica” je o katoličkoj crkvi, krstaškim ratovima, papi. Istorija crkve je veoma intrigantna za pisce?
- Naravno da jeste. Katolička crkva je bila glavna svjetska sila dugi niz godina, posebno u srednjem vijeku. Imamo primjere istinski svetih ljudi kao što je u romanu Sveti Domingo de Guzman, istorijski lik. Ali je bilo drugih ljudi u crkvi koji su bili tamo samo da uživaju u moći kao Arnaldo Almalrik, koji je naredio da se ubije svako u Bezijeru, gradu sa 20.000 ljudi, u većini dobrih hrišćana.
Vaš roman nam daje drugačiji pogled na srednji vijek. Koliko je zahvalan ovaj istorijski period za književno transponovanje?
- Mislim da je vrijeme trubadura i kulture “fine ljubavi”, velikih dama i vitezova fascinantno vrijeme sjajne kulture i poezije u srednjem vijeku. Krstaški rat, koji sam opisao u romanu, u velikom opsegu je upropastio tu kulturu. Prava sramota. Ali ja sam pokušao u mom romanu da opišem taj sjaj, njegovu poeziju i umjetnost ljubavi tako da moji čitaoci mogu da uživaju.
Ima li nekakvih sličnosti između Vaših romana “Prsten” i “Skrivene kraljice”?
- Ne vjerujem da su slični. Volim da eksperimentišem sa novim načinima izražavanja i komunikacijom u mojim romanima. Na primjer, “Prsten” je napisan u prvom licu i dešava se uglavnom u sadašnjem trenutku. “Skrivena kraljica” se odvija u 1209. godini i uglavnom je pisana u trećem licu sa izuzetkom nekih poglavlja kada glavni lik govori u prvom licu.
Vaš roman podučava i nudi uživanje. Da li je to i cilj vašeg pisanja?
- Pišem da pružim uživanje. Želim da se moj čitalac zabavi. Ali, ja sam obavio ozbiljno istorijsko istraživanje, tako da je istorijski tačno ono što je u mom romanu. Ja pokušavam da iznova dočaram kulturu, običaje, načine ponašanja i scenarije tako da moj čitalac može da osjeti autentičnost vremena. Siguran sam da moj roman ima neke vrlo zanimljive pouke za čitaoca koji želi nešto da nauči.

Trubaduri su širili kulturu

Jedan od junaka Vašeg romana je trubadur. Kakvu ulogu su imali trubaduri u tom periodu?
- To je bila veoma važna uloga. Usred tamnog srednjeg vijeka, gdje je većina ljudi bila zatvorena unutar dvoraca ili gradova okruženih zidinama i kada ljudi nijesu putovali, trubaduri su bili veliki komunikatori. Oni bi išli od grada do grada i od dvorca do dvorca, donosili bi zabavu za ljude, pjesme i poeziju, i novosti. Oni bi pjevali o ljepoti dame, hrabrosti vitezova i širili su kulturu.

Autor: Vujica OGNJENOVIĆ
Izvor: Vijesti