Prikaz romana „Dosije Glumac“: Medijske laži i manipulacije
Neretko se dešava da prozni pisci za moto svojih romana uzmu misli poznatih filozofa, naučnika, književnika, političara, ili pak pozorišnih i filmskih reditelja. Citati koji se nalaze na početku knjige prate osnovnu narativnu nit. Tako i rečenica koja se nalazi na koricama romaneskog prvenca Isidore Radonjić „Dosije Glumac“ – „Istina oslobađa, ali više boli“ – kao i misao komediografa, pripovedača i romanopisca Branislava Nušića, kojom počinje knjiga – „Pravda je često puta ljudima teža od nepravde“ – vešto se uklapaju u temu ovog zanimljivog i intrigantnog romana: manipulacije informacijama i lažima koje elektronski i pisani mediji, u borbi za što većim brojem klikova i tiraža, senzacionalistički pišu o jednoj škakljivoj temi – nasilju nad ženama.
Roman „Dosije Glumac“ dramaturškinje i fotografkinje Isidore Radonjić inspirisan je istinitim događajima koji su potresli srpsku javnost: optužbama mladih glumica za silovanja koja su počinile starije kolege. Doduše, takvi slučajevi u svetu i ranije su se dešavali. Ovom prilikom čitaoce ću podsetiti na događaj iz 1977. godine, kada je reditelj, scenarista i glumac Roman Polanski, zbog optužbe za seksualno nasilništvo prema trinaestogodišnjoj Samanti Gejmer, bio prinuđen da napusti Sjedinjene Američke Države.
Komparativno, Radonjićevu je za pisanje romana „Dosije Glumac“ mogao da inspiriše i tematski dokumentarni film iz 2009. godine, „Novo je da sam bila zlostavljana“, koji je u saradnji sa nevladinom organizacijom „Incest trauma centar“ režirao Milutin Petrović. I pored činjenice da se Petrovićev film bavi seksualnim zlostavljanjem tinejdžerki od najbližih članova porodice, poređenje se može napraviti zbog činjenice da je glavna protagonistkinja ovog romana Marija Kantarevski u tinejdžerskim godinama bila silovana. Počinilac tog gnusnog čina bio je porodični prijatelj kome je verovala.
Fabula ovog romana privući će čitaoce. U trenucima kada je odjeknula vest da je poznati glumac i miljenik žena Boris Lautović silovao mladu glumicu Silviju Goldovski, Marija Kantarevski ponovo proživljava sopstveni traumatični događaj. Njena školska drugarica i poznata novinarka Silvija poziva je da se u medijskoj borbi protiv silovatelja pridruži njenom timu. Iako je godinama ćutala, Marija se zarad drugih žrtava seksualnog nasilja priključuje Silvijinoj ekipi. Ubrzo počinje sa preispitivanjem sopstvene pristrasnosti, jer na kraju, zbog brojnih medijskih spinovanja kojima je i sama znatno doprinela, ne može da zaključi ko je doista nasilnik, a ko žrtva. Marija počinje da strahuje da se suštinski ne ogreši o žrtvu i podsvesno pomogne nasilniku, zato što u sebi nosi krivicu koje nije sposobna da se oslobodi. Jer na početku romana Marija je još uvek osetljiva devojčica u telu žene, koja nema hrabrosti da iskaže sve svoje talente. Međutim, kako se roman bliži kraju, glavna junakinja se sve više pretvara u jednu istinski hrabru ženu, koja za sebe ne samo da počinje da se bori već od te borbe nikako ne odustaje.
Debitantski roman Isidore Radonjić „Dosije Glumac“ istančan je u analizi likova i prodoran u slikanju ljudskih odnosa. Romansijerka svedeno vlada dijalozima. Psihološki i karakterno, likovi su majstorski profilisani. Ne samo glavni protagonisti već i epizodni likovi, toliko su uverljivi, da čitaoci saosećaju sa svim njihovim dilemama i problemima.
Sve u svemu, roman „Dosije Glumac“, zato što govori o tome koliko smo se svi, pod uticajem društvenih mreža, elektronskih i pisanih medija, pretvorili u sudije, ne pružajući pritom optuženom šansu za odbranu, predstavlja i forenzičarsku sliku našeg vremena u kojem prejake reči zaista ubijaju.
Autor: Dušan Cicvara
Izvor: časopis Savremenik
