Prikaz knjige „Sažeta istorija: Antička Grčka“ Eli Makin Roberts – Veličanstvena kolevka zapadne civilizacije
Potrebna je izuzetna predavačka i spisateljska veština da se obimna tema o svim aspektima života antičke Grčke smesti u format priručnika ili uvodnika. Posvećujući svako poglavje jednoj sferi antičke grčke kulture, autorka Eli Makin Roberts pruža savremenom čitaocu osnovne podatke o filosofiji, umetnosti, književnosti i estetici, religiji i mitologiji, komunikacijama, društvenoj hijerarhiji, poljoprivredi i zakonima. Dotičući u svakom poglavlju neminovno i detalje iz istorije privatnog života antičkog čoveka, osvetljava i svakodnevicu koliko je moguće na razdaljini od nekoliko hiljada godina.
Nasleđe koje je predato evropskoj ali i svetskoj civilizaciji zaista ne bismo mogli da zamislimo bez kulture i dostignuća drevne Helade, u rasponu od fizičkih i matematičkih zakona preko stiha drame i komedije sve do političkog uređenja polisa koji je uspostavljen kao prvi na svetu koji zakonom garantuje prava svih stanovnika, naravno ne jednakih.
U dugoj vremenskoj liniji razvoja rascepkane antičke Grčke sastavljenje od gradova-država neminovno je dolazilo do kontakata sa drugim narodima i kulturama sa izrazitom grčkom svešću o premoći i dominaciji koja će do najširih granica rasprostrti helensku civilizaciju i grčki jezik u doba osvajanja Aleksandra Velikog.
Tako su jezik i kultura ugrađeni u temelje sveta kakav danas poznajemo, uz još mnogo nepoznanica o tome kako je za relativno kratko vreme pređen put od prvih primitivnih naseobina na jugu Balkana do Fidijine umetnosti i Sofoklovog stiha.
Knjiga „Sažeta istorija: Antička Grčka“ namenjena je svima koji žele kratak, tačan i ubedljiv uvod u temu. Ubedljiv zbog toga što će posvećenijeg čitaoca navesti da otvori i mnoge druge knjige o ovom periodu, učeći ga da prepozna elemente antike u svakodnevnom okruženju koji su se kao podrazumevajući usadili u našu svest od kada smo počeli da se obrazujemo. Nećemo, kao u popularnoj filmskoj komediji, tvrditi da sve reči potiču iz grčkog i da su svi izumi isključivo njihovo delo, ali Grci su tu, među nama i uporno nas podsećaju na evropske vrednosti i iznad svega na značaj kulture i obrazovanja.
Čini nam se da je upravo trenutak da se na te vrednosti podsetimo, čak i ako su u svakodnevnoj antičkoj praksi povremeno bile izneveravane ili idealizovane, kao u čuvenoj Platonovoj predstavi o državi. Ako se složimo sa tim da se struktura duše reflektuje u strukturi društva, možda će nas ova knjiga navesti na razmišljanje.
Autor: Aleksandra Đuričić, književnica i književna kritičarka
Izvor: Nedeljnik
