Novi roman dobitnice Evropske nagrade za književnost
„Duž oštrog noža leti ptica“ novi je roman dobitnice Evropske nagrade za književnost i Vitalove nagrade Tanje Stupar Trifunović, koji Laguna objavljuje u ediciji „Bez prevoda“.
Moglo bi se reći da je ovo roman o ratu 1990-ih, kada rat ne bi bio samo pozadina priče o odrastanju dve devojčice. Kroz njihove detinje oči vidimo vojsku koja je čudna i crna a da ne znamo je li reč o Srbima, Hrvatima ili... Vidimo samo nasilje nad njihovim telom i duhom a da uopšte nema razlike nanosi li se ono u mirnodopsko ili ratno vreme i nanose li ga „neprijatelji“ ili „naši“.
Kako nam je rekla Tanja Stupar Trifunović, „Duž oštrog noža leti ptica“ je roman „o svemu onom o čemu sam izbjegavala pisati, o onom što je izazivalo nelagodu jer je sa sobom nosilo atmosferu proganjajućeg i utvarnog sjećanja na odrastanje u ratu, a to svakako nisu uspomene kakve bi djeca trebalo imati.“
Sećanje na rat je bilo okidač ove priče, ali ono nije tema romana: „Ono što me je zanimalo je pokušati kroz priču rekonstruisati trenutak ili trenutke koji mijenjaju do tad uobičajeni životni tok i mehanizme sa kojima obični ljudi normalizuju nasilje. Priča se dešava u jednoj izolovanoj, maloj sredini koja živi sa svojim ustaljenim navikama do trenutka koji sve mijenja – kada u selo stiže vojska. U početku su svi dobri, a onda, kako se rat zahuktava, stvari postaju sve luđe i nasilnije. Gledano iz šire perspektive, glavni junaci priče su vojska i selo, kroz samu priču vode nas djevojčice Vanja i Milena koje odrastaju u ratu i postaju svjedokinjama ljudske bestijalnosti.“
Biblioteka „Bez prevoda“ obuhvata književna dela napisana na razumljivim nam jezicima i narečjima, autora izrazito humanističkog opredeljenja koji otvaraju pitanja aktuelna za posleratni period na zajedničkom jezičkom prostoru: tranzicija, susedski odnosi, promena društvenog uređenja, mlada demokratija, kapitalizam, kriminal, korupcija, nacionalizmi, nacionalni „standardizovani“ jezici, govor mržnje, istorijski revizionizam, (jugo)nostalgija...
Tanja Stupar Trifunović (1977, Zadar) objavila je šest knjiga poezije, knjigu priča, dva romana i grafički roman. Knjige su joj prevođene na engleski, španski, bugarski, mađarski, nemački, poljski, slovenački, makedonski, ruski, češki, danski, italijanski i francuski. Dobitnica je brojnih nagrada za svoje književno stvaralaštvo: Nagrade Evropske unije za književnost 2016, Vitalove nagrade za 2019, Nagrade za najbolju knjigu poezije u regionu „Risto Ratković“ i Nagrade „Milica Stojadinović Srpkinja“, a ovenčana je i Nagradom „Vasko Popa“ za najbolju knjigu poezije u 2022. godini.
Roman „Duž oštrog noža leti ptica“ možete pronaći od utorka 17. septembra u svim knjižarama Delfi, Laguninim klubovima čitalaca, onlajn knjižari delfi.rs i na sajtu laguna.rs.
