VestiIntervjuiPromocijeAkcijeKnjiževni klubPrikazi#knjigoljupci#TriRajkeVideoKolumneNagradeKalendar

Romantizovani građanski Beograd

 U svom novom romanu Kaja, Beograd i dobri Amerikanac, Mirjana Ðurđević oživljava već pomalo zaboravljenu građansku tradiciju starog Beograda, ispredajući romantizovanu priču o međuratnom prijateljstvu između popularne spisateljice i profesorke mačevanja, koja nosi isto ime kao i autorka romana, i američkog ambasadora u Kraljevini SHS (kasnije Jugoslaviji) Džona Dajnelija Prinsa, familijarno prozvanog Pidžin. Za zaplet romana važna je i pripovest o mongolskoj budističkoj zajednici u međuratnoj kraljevini, kod koje je najzanimljivije upravo to što - nije izmišljena.

Lik Mice Ðurđević u romanu je izvrsno izveden, i s pravom postavljen u njegovo središte. Ova luckasta dama istrajno se bori sa viškom kilograma i nestašlucima svog mačka Bebilija, a pleni vedrom naravi, bistrinom uma i neiscrpnom energijom koju usmerava što na ulepšavanje Vračara, što na suprotstavljanje malograđanskoj sredini. Vozeći se na „motorbiciklu“, igrajući bejzbol ili šetajući sa svojim američkim prijateljem, ona u Beograd unosi nešto od slobodnog evropskog duha koji je donela sa studija u Parizu, iako je to često košta lošeg glasa i čaršijskih ogovaranja. Trougao glavnih junaka upotpunjuju Micin američki prijatelj Pidžin i mongolska devojčica Kaja, koja je stigla u Beograd sa grupom svojih sunarodnika, bežeći od komunista. Dok je prikaz dobrodušnog diplomate takođe živ i upečatljiv, to se ne bi moglo reći i za treći noseći karakter u romanu, Kaju, koja se rasplinjava u brojim epizodama i ne uspeva da izraste u zaokružen književni lik. Previše digresija i epizoda je i inače nešto slabije mesto ove knjige, uz dosta nespretan naslov i neprivlačan dizajn korica, što je donekle ispravljeno u drugom izdanju koje je objavila Laguna.

Jedan od razloga zbog kojih Kaja, Beograd... može biti interesantan današnjem čitaocu su i paralele koje autorka gotovo neprimetno povlači između vremena prikazanog u romanu i vremena u kome je roman objavljen. Smeštajući radnju u period od druge polovine dvadesetih do druge polovine četrdesetih godina prošlog veka, Mirjana Ðurđević koristi priliku da ocrta silaznu putanju jednog društva koje je imalo i svoje srećnije trenutke. Simpatična glavna junakinja služi i kao direktna veza između dva vremena, pošto njene lingvističke igrarije, među kojima je i izmišljanje termina „psihološkinja“, bivaju zabeležene u Pidžinovom predratnom rečniku srpsko-engleskog jezika. Na sadašnji trenutak upućuje i kritika konzervativnosti crkve, koja je u to vreme podržala Hitlera, srodnost njujorškog kraha berze 1929. godine, poznatog kao Crni četvrtak, sa današnjom Svetskom ekonomskom krizom, neprestano ponavljanje fraze o „očuvanju nacionalnog identiteta“ u obraćanju budista-Kalmika američkom poslaniku u kraljevini, kao i sveprisutna korupcija u gradskoj upravi i divlja gradnja po Beogradu koja izbezumljuje nekadašnju studentkinju arhitekture Micu Ðurđević.

Onima koji uživaju u prepoznavanju imena i toponima važnih za istoriju glavnog grada, ova knjiga će takođe biti pravo zadovoljstvo. Njom šetaju Mika Alas, Tin Ujević, prvi homoseksualac i gradski antikvar Vlajko Marsovac, kao i Stanislav Vinaver, Geca Kon i drugi. Uz to, muž glavne junakinje osniva Radio Beograd, kolači se kupuju u poslastičarnici Pelivan, koja i danas postoji, a detektivski deo zapleta odvija se u robnoj kući Mitić na Slaviji, na čijem mestu danas stoji park poznat i kao Mitićeva rupa. Mape tadašnjeg Beograda sa ucrtanim ulicama omogućavaju čitaocu da prati kretanje junaka, a ilustracije kojima roman obiluje (iako se zbog lošeg kvaliteta štampe ponekad jedva razaznaju) korišćene su na sličan način kao u Ekovom Tajanstvenom plamenu kraljice Loane, u cilju kreiranja atmosfere jednog prohujalog, ali emotivno i značenjski bogatog vremena. Da autorka ipak nema pretenzija da piše dokumentarnu prozu, već da u prošlosti traži ključ za sadašnjost, sugeriše i to što nas sa mnogih fotografija, pa i sa korica, posmatra upravo njen lik.

Izvor: Danas


Podelite na društvenim mrežama:

Povezani naslovi
zabavna i edukativna knjiga za srećnije školarce 50 načina da otkrijete sreću  laguna knjige Zabavna i edukativna knjiga za srećnije školarce – „50 načina da otkrijete sreću“
03.07.2020.
Istraživanja pokazuju da možemo steći određene veštine kako bismo bili srećniji. Naravno, brojni faktori utiču na naša osećanja, ali odluke koje donosimo o tome kako da delamo i razmišljamo i kakav...
više
suze i smeh laguna knjige Suze i smeh
03.07.2020.
„Dobro drvo“ je knjiga koja me uvek rasplače. Godine prolaze, a ova priča na mene uvek isto deluje – suza suzu stiže. Nemam objašnjenje zašto mi baš zbog ove dečje knjige zasuze oči kad god posegnem z...
više
intervju nenad novak stefanović video  laguna knjige Intervju – Nenad Novak Stefanović [video]
03.07.2020.
Pitali smo Nenada Novaka Stefanovića da li više čita, piše ili šeta. Njegov odgovor ne bi trebalo da nas iznenadi – on najviše šeta i razgleda beogradske zgrade. Međutim, ono što iznenađuje jeste činj...
više
otkazana tribina laguninog književnog kluba laguna knjige Otkazana tribina Laguninog književnog kluba
03.07.2020.
Dragi čitaoci, Zbog novih okolnosti i situacije u Beogradu, neće se održati 65. tribina Laguninog književnog kluba koja je zakazana za večeras. Ipak, svi zainteresovani neće biti uskraćeni za ra...
više

Naš sajt koristi kolačiće koji služe da poboljšaju vaše korisničko iskustvo, analiziraju posete sajtu na sajtu i prikazuju adekvatne reklame odabranoj publici. Posetom ovog sajta, vi se slažete sa korišćenjem kolačiča u skladu sa našom Politkom korišćenja kolačiča.